Notice: Undefined index: lastart in D:\wwwroot\csrdg\asocireba.ge\httpdocs\show_article.php on line 111



კონკურენციის დაცვა ევროკავშირში
 
ბოლო განახლება:

ევროკავშირის საფუძველს ევროპის კონტინენტის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა წარმოადგენს. არსებითად ეს არის ერთობლივი ბაზარი, რომელზეც თითოეულ ქვეყანაში წარმოებული საქონელი[1] თავისუფლად მოძრაობს. ამ ბაზრის სათანადოდ ფუნქციონირებისთვის კი აუცილებელია, რომ კონკურენცია დაცული იყოს. ევროპული თანამეგობრობის დამფუძნებლებს კარგად ესმოდათ[2], რომ ერთიანი და თავისუფალი ბაზრის შესაქმნელად მხოლოდ ქვეყნებს შორის არსებული საბაჟო გადასახადების გაუქმება და სხვა საბაჟო ბარიერების ეტაპობრივი მოხსნა არ იქნებოდა საკმარისი, ვინაიდან ბაზრის თავისუფლების ერთ-ერთ  მნიშვნელოვან საფრთხეს თავად მეწარმეები წარმოადგენენ -  ყოველთვის არსებობს საშიშროება, რომ ქვეყნების მიერ გახსნილი ბაზარი მონოპოლისტი კომპანიების ან კარტელების მიერ ხელახლა გადანაწილდეს და დანაწევრდეს, რაც მთავრობების მიერ გაწეულ ძალისხმევას ფაქტობრივად ანულებს. ამიტომ თავიდანვე, ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობის ჩამოყალიბებისთანავე, მის სადამფუძნებლო დოკუმენტში[3] შევიდა არა მარტო საერთო ბაზარის ჩამოყალიბების, არამედ ამ ბაზარზე კონკურენციის დაცვის ქმედითი ზომების ჩამონათვალი. კონკურენციის დაცვის უზრუნველყოფა კი ევროკომისიას[4] დაეკისრა.

ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობის  სადამფუძნებლო დოკუმენტით, ე.წ. რომის შეთანხმებით დადგენილია კონკურენციის დარღვევების სამი ძირითადი ტიპის აღკვეთის ზომები. ესენია:

დღესდღეობით ევროკავშირის ყველა ქვეყანა ვალდებულია კონკურენციის დაცვის სახელმწიფო ორგანო გააჩნდეს. ყველა ეს ორგანო გაერთიანებულია ევროპის კონკურენციის ქსელში, რომლის ფარგლებში ხდება ინფორმაციის გაცვლა და ურთიერთდახმარება საქმეთა გამოკვლევისას. ქსელის  მთავარი მიზანია ევროკავშირის საერთო ბაზრის ერთობლივი, თანმიმდევრული და თანაბარი დაცვა კონკურენციის დარღვევისგან.

[1] ევროპული თანამეგობრობის საერთო ბაზრის მიზანია არა მხოლოდ საქონლის, არამედ აგრეთვე მომსახურების, სამუშაო ძალისა და კაპიტალის თავისუფალი გადაადგილება ქვეყნებს შორის, ე.წ. "ოთხი თავისუფლება" (Four Freedoms), რომელიც ქვეყნებს შორის ვაჭრობისათვის ბარიერების მოხსნით ამ ქვეყნების ეკონომიკურ ზრდას და მოქალაქეთა კეთილდღეობის გაუმჯობესებას უწყობს ხელს.

[2] იხ. მაგალითად ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობის შექმნის მიზნით ბელგიის საგარეო საქმეთა მინისტრის, სპააკის, ხელმძღვანელობით მომზადებული ე.წ. „სპააკის ანგარიში" . იგი რეკომენდაციას იძლევა, რომ თანამეგობრობის სადამფუძნებლო დოკუმენტით დადგინდეს ქმედებები კარტელებისა და მონოპოლიების მიერ ქვეყნებს შორის ვაჭრობის შემაფერხებელ  ისეთ საქმიანობებზე, როგორიცაა დისკრიმინაცია, ბაზრების დანაწილება, გარკვეული პროდუქტის წარმოების შეზღუდვა და ბაზრის გაკონტროლება.

[3] ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობის სადამფუძნებლო დოკუმენტია 1957 წლის რომის შეთანხმება ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობის შექმნის თაობაზე (იხ. ინგლისური ოფიციალური თარგმანი). კონკურენციის დაცვის დებულებები ასახულია მის 85-90 და 92-94 მუხლებში. დღეს შეთანხმების ტექსტი სახეცვლილია - მისი დასახელებაა "შეთანხმება ევროკავშირის ფუნქციონირების თაობაზე" (არ აგერიოთ: ცალკეა 1992 წლის შეთანხმება ევროკავშირის (დაფუძნების) თაობაზე) და კონკურენციის დაცვის დებულებები ასახულია მის 101-109 მუხლებში.

[4] ევროკომისია ევროკავშირის აღმასრულებელ ორგანოს წარმოადგენს.